Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Olsztynie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 grudnia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Olsztynie VI Wydział Cywilny Rodzinny

w składzie:

Przewodniczący:	Sędzia (del.) Robert Kłosowski
Protokolant:	sekretarz sądowy Katarzyna Skwiot

po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2025 r. w Olsztynie

na rozprawie

sprawy z powództwa małoletniego A. G. (1) reprezentowanego przez ustawowego przedstawiciela Ł. G. (1)

przeciwko E. G.

o alimenty

na skutek apelacji małoletniego powoda A. G. (1) i pozwanej E. G.
od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 18 czerwca 2025 roku, sygn. akt III RC 91/24
orzeka

I.  oddala obie apelacje;

II.  koszty procesu za instancje odwoławczą wzajemnie znosi;

III.  odstępuje od obciążania pozwanej kosztami sądowymi od których uiszczenia powód był zwolniony z mocy ustawy.

Sędzia Robert Kłosowski

Sygn. akt VI Ca 221/25

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 czerwca 2025 r. w sprawie III RC 91/24 Sąd Rejonowy w Olsztynie III Wydział Rodzinny i Nieletnich zasądził od pozwanej E. G. na rzecz małoletniego powoda A. G. (1) tytułem alimentów kwotę 800 (osiemset) złotych miesięcznie, płatną do 10-go dnia każdego miesiąca z góry z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat, do rąk ustawowego przedstawiciela małoletniego powoda – Ł. G. (1), poczynając od dnia (...). (punkt I. wyroku), w pozostałym zakresie powództwo oddalił (punkt II. wyroku), koszty procesu między stronami wzajemnie zniósł (punkt III. wyroku), odstąpił od obciążania pozwanej kosztami sądowymi (punkt IV. wyroku) oraz wyrokowi w pkt I. nadał rygor natychmiastowej wykonalności (punkt V. wyroku).

Ustalenia faktyczne, dowody na których je poczyniono, ocenę dowodów, jak i analizę zastosowanych przepisów prawa materialnego Sąd I instancji przedstawił w pisemnym uzasadnieniu orzeczenia (k. 526-527).

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziły się obie strony i wniosły apelacje.

Pozwana zaskarżyła powyższe orzeczenie w części, tj. co do punktu I. i na podstawie art. 368 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c. zarzuciła mu:

1.  błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, iż zasadne było zasądzenie alimentów w kwocie 800 zł miesięcznie, podczas gdy zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż podstawowe potrzeby małoletniego dziecka stron nie przekraczają kwoty 1.000 zł miesięcznie łącznie a tym samym matka nie powinna płacić więcej niż 500 zł miesięcznie;

2.  błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, iż pozwana ma płacić alimenty od (...). a nie (...)., gdy przestałą ona ponosić koszty obiadów na syna i terapii w fundacji zakręt.

Mając na względnie powyższe pozwana wniosła o:

I.  zmianę zaskarżonego wyroku w pkt I poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz syna stron A. G. (1) alimentów w kwocie 500 zł miesięcznie poczynając od dnia (...) r.,

II.  zobowiązanie pracodawcy Ł. F. (...) O. ul. (...), (...)-(...) O. do przedłożenia zaświadczenia o wynagrodzeniu Ł. G. (1) za okres ostatnich (...), na fakt ujawnienia dochodów ojca powoda, bowiem pomimo wniosków strony pozwanej nigdy nie przedstawił takiego dokumentu z tej firmy,

III.  zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego wg norm przepisanych,

W odpowiedzi powód wniósł o oddalenie apelacji pozwanej w całości oraz oddalenie wniosku pozwanej o zobowiązanie pracodawcy Ł. G. (1) do przedłożenia zaświadczenia o wynagrodzeniu Ł. G. (1) za okres ostatnich (...)

Od powyższego wyroku apelację również wywiódł przedstawiciele ustawowy małoletniego powoda, w której zaskarżył rzeczony wyrok w części, tj. w pkt II, zarzucając mu:

1.  naruszenia prawa materialnego, tj.:

a)  art. 135 § 1 k.r.o. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez nieuwzględnienie łącznych miesięcznych dochodów pozwanej z tytułu zatrudnienia oraz faktu, iż pozwana jest właścicielką lokalu położonego przy ul. (...) w O. w kontekście jej rzeczywistych możliwości zarobkowych i majątkowych, co skutkowało przyjęciem, że pozwana jest w stanie realizować zobowiązanie alimentacyjne w wymiarze 800 zł miesięcznie, podczas gdy rzeczywiste możliwości zarobkowe i majątkowe pozwanej pozwalają jej na uiszczanie świadczenia alimentacyjnego w kwocie 1.000 zł miesięcznie na rzecz małoletniego powoda,

b)  art. 135 § 1 k.r.o., polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez przyjęcie, że możliwości zarobkowe ojca małoletniego powoda są dwukrotnie wyższe w stosunku do możliwości zarobkowych pozwanej, podczas gdy możliwości zarobkowe ojca małoletniego nie mają charakteru stałego jak u pozwanej, są one uzależnione od uzyskiwanych przez niego prowizji, a osiągane jednorazowo miesięczne wynagrodzenie nie zapewnia gwarancji każdorazowej możliwości zaspokojenia miesięcznych usprawiedliwionych potrzeb małoletniego powoda i uzyskiwania wynagrodzenia w wysokości dwukrotnie wyższej od pozwanej, w konsekwencji czego zasądzenie przez Sąd I instancji świadczenia alimentacyjnego w kwocie 800 zł miesięcznie, wobec możliwości zarobkowych ojca małoletniego i usprawiedliwionych potrzeb małoletniego uznać należy za nieprawidłowe,

c)  art. 135 § 2 k.r.o. polegające na jego błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że koszty usprawiedliwionych potrzeb małoletniego powoda, który ma miejsce zamieszkania przy ojcu, w większym stopniu mają obciążać ojca małoletniego, podczas gdy pełni on rolę rodzica pierwszoplanowego i realizuje swój obowiązek alimentacyjny głównie poprzez codzienne osobiste starania o utrzymanie i wychowanie małoletniego powoda w znacznie większym stopniu niż pozwana, co stanowi o nieuzasadnionym orzeczeniu przez Sąd I instancji alimentów względem pozwanej w wysokości 800 zł miesięcznie,

2.  naruszenie przepisów prawa procesowego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.:

a)  art. 368 § 1 ¹ k.p.c. w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia polegające na błędnym, niezgodnym z rzeczywistym stanem rzeczy ustaleniem faktów, dotyczących ustalenia, że:

- koszt obiadów małoletniego powoda wynosi ok. 100-150 zł miesięcznie, podczas gdy rzeczywisty koszt obiadów małoletniego powoda w szkole wynosi ok. 252 zł miesięcznie,

- pozwana do (...) r. ponosiła koszty obiadów małoletniego K. G. w szkole, które wynosiły ok. 210-240 zł miesięcznie, podczas gdy koszty w tej wysokości dotyczyły opłacania obiadów w szkole małoletniego A., których koszt w całości od (...) r. pokrywa ojciec małoletniego,

- sytuacja prawna nieruchomości lokalu położonego przy ul. (...) w O. nie jest uregulowana, podczas gdy pozwana E. G. jest właścicielką tego mieszkania,

- pozwana zakupiła telefon na rzecz powoda w (...) r. za kwotę 799 zł plus ochrona ekranu 280 zł, podczas gdy za wskazane przez Sąd I instancji kwoty ojciec małoletniego powoda dokonał zakupu telefonu na rzecz małoletniego K., natomiast nie dotyczą one poniesionych kosztów przez pozwaną na telefon A. G. (1),

- pozwany opłaca obiady w szkole małoletniego K. w wysokości 100 zł miesięcznie, podczas gdy przedstawiciel ustawowy małoletniego powoda partycypuje w tym koszcie z pozwaną, opłacają połowę kosztów za obiady małoletniego w szkole w wysokości 52,50 zł miesięcznie,

b)  art. 233 § 1 k.p.c. poprzez jego błędną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego polegającą na dowolnej a nie swobodnej ocenie materiału dowodowego, wskazanych szczegółowo na k. 543-544 akt sprawy

c)  art. 327 ¹ § 1 pkt 1 k.p.c. poprzez brak należytego uzasadnienia wyroku w zakresie wskazania wysokości miesięcznego wynagrodzenia ojca małoletniego Ł. G. (2), wskazania wysokości całości kosztóutrzymania małoletniego powoda A. G. (2) oraz prawidłowego wskazania, który z rodziców ponosił na rzecz małoletnich dzieci poszczególne koszty utrzymania, co uniemożliwiło dokonanie kontroli prawidłowości wydanego w sprawie wyroku.

W związku z powyższym wniósł o:

1.  zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanej E. G. na rzecz małoletniego powoda A. G. (1) tytułem alimentów kwoty po 1.000 zł miesięcznie, płatną do 10-go dnia każdego miesiąca z góry z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w płatności każdej z rat, do rąk przedstawiciela ustawowego małoletniego powoda – Ł. G. (1), poczynając od dnia (...) r.,

2.  zasądzenie od pozwanej E. G. na rzecz przedstawiciela ustawowego małoletniego powoda – Ł. G. (1) kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacje obu stron postępowania nie zasługiwały na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznając wniesioną apelację uznał, iż Sąd I instancji w sposób prawidłowy, dokładny i wyczerpujący przeprowadził postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie, orzekł na podstawie wszystkich zgromadzonych dowodów dokonując ich trafnej oceny, jak również prawidłowo zastosował odpowiednie przepisy prawa materialnego. Wbrew zarzutom zawartym w apelacji ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji nie wykraczają poza granice swobodnej oceny dowodów. Poczynione one zostały na podstawie prawidłowej ich analizy, których ocena nie wykazała błędów natury faktycznej, czy też logicznej, co znajduje swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Sąd Rejonowy wskazał również precyzyjnie, jakie fakty uznał za udowodnione, na czym oparł swoje ustalenia i jakie wnioski wyciągnął z dokonanych ustaleń.

Powtórzyć należy, że zakres świadczeń alimentacyjnych reguluje art. 135 § 1 kro zgodnie z którym zakres ten zależy z jednej strony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, zaś z drugiej strony od finansowych i majątkowych możliwości zobowiązanych. Brzmienie art. 135 § 1 krio wskazuje więc, iż każdorazowo zakres świadczeń alimentacyjnych ograniczony jest z jednej strony nie wszelkimi, a jedynie usprawiedliwionymi potrzebami uprawnionego, zaś z drugiej strony ograniczony on jest możliwościami zarobkowymi zobowiązanego, a nie jego rzeczywistymi dochodami, które z różnych powodów mogą odbiegać od istniejących możliwości. Innymi słowy kwota zasądzonych alimentów nie może przekraczać usprawiedliwionych potrzeb osoby uprawnionej, ani też nie może przekraczać możliwości osób zobowiązanych. Dodać również należy, iż wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka może polegać także na osobistych staraniach o jego utrzymanie lub wychowanie.

Za niezasadny należało uznać w szczególności zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Zarzut taki, aby był skuteczny wymaga wykazania przez skarżącego, że sąd przekroczył granice swobodnej oceny dowodów, dokonując oceny wiarygodności i mocy dowodowej poszczególnych dowodów z pominięciem wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego, zasad logiki, wskazań doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej, co miało wpływ na wynik sprawy. Apelacje stron postępowania nie wykazały tych okoliczności. Kwestionowanie dokonanej przez sąd oceny dowodów nie może polegać jedynie na zaprezentowaniu własnych, korzystnych dla skarżącego ustaleń stanu faktycznego, dokonanych na podstawie własnej, korzystnej dla skarżącego oceny materiału dowodowego (postanowienie Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2002 r. sygn. II CKN 572/99).

W tym kontekście zauważyć należy, iż ustalona w oparciu o zeznania przedstawiciela ustawowego ocena kwoty wydatków na małoletniego na kwotę przekraczającą 1.000 złotych miesięcznie nie wykazuje sprzeczności z innymi dowodami, jak też nie jest obarczona błędami natury logicznej, czy też sprzeczna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Małoletni ma (...) lat, znajduje się na etapie szybkiego i intensywnego wzrostu, jego potrzeby związane z wyżywieniem dynamicznie rosną, a także stwierdzono u niego Zespół (...). Uczęszcza także na korepetycje z(...)oraz zajęcia (...) w (...) co podnosi jego koszty utrzymania i już same te tylko usprawiedliwione wydatki oscylują w granicy ok. 550 zł. Ponadto należy wskazać, iż do około (...) r. pozwana ponosiła regularne koszty utrzymania małoletniego, obejmujące w szczególności wydatki na wyżywienie w postaci obiadów szkolnych w kwocie około 200 zł miesięcznie oraz koszty terapii realizowanej w (...) Centrum (...) w wysokości około 400 zł miesięcznie. Obecnie jednak przedmiotowe wydatki w całości ponoszone są przez pozwanego, co w sposób istotny skutkuje przeniesieniem ciężaru kosztów utrzymania małoletniego w przeważającej mierze na jego stronę.

Podobnie należy ocenić zarzut apelacyjny dotyczący błędnego - w ocenie skarżącego - ustalenia przez Sąd I instancji daty początkowej obowiązku alimentacyjnego na dzień (...) r. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd ten prawidłowo przyjął, iż moment wniesienia pozwu stanowił właściwą datę do określenia początku obowiązku alimentacyjnego w zasądzonej wysokości. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, obowiązek alimentacyjny w zmienionej wysokości może zostać ustalony od daty wystąpienia z żądaniem, jeżeli już w tym czasie istniały przesłanki uzasadniające jego realizację. W niniejszej sprawie materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu jednoznacznie potwierdza, iż na dzień wniesienia pozwu istniały zarówno usprawiedliwione potrzeby uprawnionego, jak i możliwości zarobkowe oraz majątkowe zobowiązanego, uzasadniające ustalenie obowiązku alimentacyjnego w zasądzonej wysokości. Tym samym podniesiony w apelacji zarzut ma charakter polemiczny i nie znajduje oparcia w realiach sprawy. Dodatkowym argumenty przemawiające za słusznością rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w tym zakresie dostarcza także wykładnia art. 137 § 2 kro. Zgodnie z powołanym przepisem istnieje możliwość dochodzenia świadczeń alimentacyjnych za okres przed wytoczeniem powództwa o ile wykazane zostaną tzw. niezaspokojone potrzeby. Skoro tak to wykładnia logiczna prowadzi do wniosku, że od momentu wniesienia pozwu możliwe jest dochodzenie świadczeń alimentacyjnych, o ile oczywiście zostaną spełnione przesłanki wskazane powyżej, co jak sąd już wskazał w niniejszej sprawie nastąpiło.

Nieuzasadnionym w ocenie Sądu II Instancji są również zarzuty przedstawiciela powoda związane z nieprawidłową treścią uzasadnienia wyroku i przyjęciem przez Sąd Rejonowy sumarycznych kosztów utrzymania i wychowania małoletniego. W przekonaniu Sądu Okręgowego nie jest możliwe, a tym bardziej nie może być wymagane, przedstawienie pełnej i wyczerpującej listy wszystkich potrzeb i wydatków dotyczących utrzymania małoletniego. Lista ta, co wydaje się oczywiste, nie mogłaby też pozostawać niezmienna, albowiem wydatki związane z rozwojem, utrzymaniem i wychowaniem małoletniego nie są stałe i różnią się w zależności od konkretnych okoliczności, danego miesiąca itd. Dlatego możliwe jest jedynie przedstawienie podstawowych wydatków na rzecz małoletniego i dokonanie oceny sumarycznych kosztów jego utrzymania. Sąd I instancji sprostał tej ocenie, uzasadnił również w jaki sposób i dlaczego koszty te powinny być podzielone pomiędzy rodziców.

Podobnie za całkowicie nieuzasadnione należy uznać zarzuty apelacji dotyczące błędnego ustalenia możliwości płacenia przez pozwanej alimentów w kwocie 1.000 złotych. Tymczasem, jak wyjaśnił Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, przy ocenie wysokości zasądzonych alimentów należy brać pod uwagę nie rzeczywiście uzyskiwane dochody, lecz możliwości zarobkowe. Możliwości zarobkowe dotyczą dochodów, jakie pozwana mogłaby uzyskać przy wykorzystaniu swoich możliwości w tym zakresie wynikających ze stanu zdrowia, posiadanego wykształcenia etc, a nie faktycznie uzyskiwane dochody. Niezależnie od tego wskazać również należy, iż w przekonaniu Sądu Okręgowego status majątkowy pozwanej w zestawieniu z wysokością minimalnego wynagrodzenia pozwalają uznać, że pozwana ma możliwości spełnienia zasądzonego świadczenia, jednakże nie w wyższej wysokości.

Sąd I instancji słusznie dostrzegł oraz właściwie ocenił istniejące pomiędzy stronami istotne dysproporcje w zakresie ich sytuacji majątkowej oraz realnych możliwości ponoszenia kosztów utrzymania rodziny. Z prawidłowych ustaleń Sądu wynika, iż pozwany prowadzi gospodarstwo domowe w ramach rodziny (...), przy czym pozostaje we wspólnym pożyciu małżeńskim z małżonką osiągającą własne dochody, co w sposób obiektywny zwiększa łączny potencjał finansowy jego gospodarstwa domowego oraz umożliwia rozłożenie ciężaru kosztów utrzymania pomiędzy dwie osoby dorosłe. Odmiennie kształtuje się natomiast sytuacja powódki, która utrzymuje się wyłącznie z jednego źródła dochodu, ponosząc samodzielnie całość kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem gospodarstwa domowego.

Jednocześnie Sąd trafnie uwzględnił, iż samo formalne posiadanie przez powódkę nieruchomości nie przekłada się na realną możliwość uzyskiwania z niej dochodów. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że z uwagi na stan techniczny nieruchomości nie jest ona możliwa do wynajęcia, a tym samym nie stanowi faktycznego źródła przychodu ani nie zwiększa zdolności powódki do partycypowania w kosztach utrzymania rodziny. W konsekwencji Sąd I instancji zasadnie przyjął, że faktyczne możliwości finansowe stron pozostają znacząco zróżnicowane, co znalazło prawidłowe odzwierciedlenie w dokonanej przez Sąd ocenie rozkładu ciężarów utrzymania.

Reasumując, zarzuty podniesione w apelacjach obu stron nie zasługują na uwzględnienie, albowiem w istocie sprowadzają się jedynie do polemiki z prawidłowo ustalonym przez Sąd I instancji stanem faktycznym oraz dokonaną na jego podstawie oceną dowodów. Skarżący nie wykazali, aby Sąd ten dopuścił się uchybień w zakresie ustaleń faktycznych bądź naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które mogłyby mieć wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odmienne stanowisko stron stanowi jedynie subiektywną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i nie podważa prawidłowości rozumowania Sądu I instancji, który w sposób wszechstronny i zgodny z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego rozważył całokształt okoliczności sprawy. W konsekwencji brak jest podstaw do ingerencji Sądu odwoławczego w zaskarżone orzeczenie.

W konsekwencji na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił obie apelacje.

Uznając, że oba żądania skarżących zostały oddalone Sąd na podstawie art. 100 k.p.c. zniósł wzajemnie koszty procesu pomiędzy stronami za instancje odwoławczą (pkt II.), zaś na postawie art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych odstąpił od obciążenia pozwanej kosztami sądowymi za II instancję, od których strona powodowa była zwolniona (pkt III.).

/Sędzia Robert Kłosowski/