Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Olsztynie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 1 grudnia 2025 roku

Sąd Okręgowy w Olsztynie VI Wydział Cywilny Rodzinny

w składzie:

Przewodniczący:

Sędzia (del.) Grzegorz Olejarczyk

po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2025 r. w Olsztynie

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa P. K.

przeciwko J. K.

o podwyższenie alimentów

na skutek apelacji pozwanego J. K.

od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie

z dnia 6 sierpnia 2025 roku, sygn. akt III RC 191/25

1.  Zaskarżony wyrok zmienia, w ten sposób, że obniża ustaloną w nim kwotę alimentów do 1.000 zł miesięcznie, a w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok pozostawia bez zmian.

2.  Oddala apelację w pozostałej części.

3.  Koszty postępowania przed Sądem II Instancji wzajemnie znosi.

Sędzia (del.) Grzegorz Olejarczyk

Sygn. akt VI Ca 255/25

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2025 r. wydanym w sprawie sygn. akt III RC 191/25 z powództwa P. K. przeciwko J. K. o podwyższenie alimentów zasądził od pozwanego J. K. na rzecz powódki P. K. tytułem podwyższonych alimentów kwoty po 1.200 zł miesięcznie, płatne do 10-tego dnia każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w płatności poszczególnych rat, poczynając od dnia (...) r., w miejsce alimentów w wysokości po 750 zł miesięcznie, zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 24 lutego 2021 r. w sprawie VI RC 629/20 (punkt 1.); w pozostałej części oddalił powództwo (punkt 2.); koszty procesu między stronami wzajemnie zniósł (punkt 3.); nie obciążył pozwanego kosztami procesu, od których uiszczenia strona powodowa była zwolniona z mocy ustawy (punkt 4.) oraz nadał wyrokowi w punkcie 1. rygor natychmiastowej wykonalności (punkt 5.).

W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że roszczenie powódki co do zasady zasługiwało na uwzględnienie. Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że od czasu ustalenia świadczenia alimentacyjnego upłynęły (...) lata, a powódka wykazała w toku postępowania, że w tym okresie w zakresie potrzeb i sytuacji pełnoletniej już powódki zaszły istotne zmiany. Sąd Rejonowy wskazał, że od czasu orzeczenia, po stronie powódki pojawiły się dodatkowe, ponadstandardowe potrzeby i związane z tym niezbędne wydatki. Powódka ukończyła szkołę (...) i dostała się na studia (...). Z uwagi na poziom skomplikowania obranego kierunku studiów przypuszcza, iż nie będzie w stanie pojąć dodatkowego zatrudnienia. Jest pod stałą opieką (...) oraz (...). Sąd I instancji wskazał jednak, iż w czasie poprzedniej sprawy alimentacyjnej P. uczęszczała na zajęcia dodatkowe w związku ze szkołą (...), które znacznie zawyżały jej koszty utrzymania, a których obecnie nie ponosi.

Sąd Rejonowy ustalił, że jeśli chodzi o zarobki pozwanego od czasu ostatniego rozstrzygania o alimentach uległy one zmianie. Sąd nie dał wiary zapewnieniom pozwanego, iż jego sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. Posiada on stabilną pracę, zarabia ok (...) zł netto miesięcznie, może liczyć na premię uznaniową, posiada własnościowe mieszkanie, a także nie ma obecnie żadnych zobowiązań.

Sąd I instancji jednocześnie zwrócił uwagę, że pozwany posiada poza powódką na swoim utrzymaniu dwójkę małoletnich dzieci.

Oceniając powyższe okoliczności Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że roszczenie powódki, choć słuszne co do zasady, jest jednak wygórowane w stosunku do ustalonych usprawiedliwionych potrzeb powódki. Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że porównując sytuacje osobistą i majątkową matki powódki i jej ojca, to w ocenie Sądu, matka powódki posiada korzystniejsze warunki od pozwanego. Uznał, że z uwagi na upływ czasu oraz zmianę sytuacji życiowej powódki dotychczas orzeczony obowiązek utracił swoją aktualność i nie realizuje już celu, dla którego został ustanowiony.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się pozwany, który zaskarżył przedmiotowy wyrok w części, tj. w punkcie 1. w części podwyższającej alimenty ponad kwotę 900 zł miesięcznie, zarzucając mu:

1.  naruszenie art. 135 § 1 k.r.o. poprzez błędne ustalenie zakresu obowiązku alimentacyjnego bez uwzględnienia aktualnych możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego oraz jego stanu zdrowia wpływającego na jego zdolność zarobkową;

2.  naruszenie art. 138 k.r.o. poprzez nieprawidłową ocenę zmiany stosunków, w szczególności przez nieuwzględnienie istotnego pogorszenia sytuacji finansowej pozwanego oraz jego stanu zdrowia psychicznego;

3.  błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia, polegający na oparciu się na zarobkach pozwanego z okresu poprzedzającego pogorszenie stanu zdrowia i spadek dochodów;

4.  naruszenie przepisu art. 233 k.p.c. przez nieuwzględnienie przedłożonych dowodów dotyczących aktualnych zarobków pozwanego oraz jego stanu zdrowia psychicznego.

W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez obniżenie zasądzonych alimentów do kwoty 900 zł miesięcznie oraz o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego od powódki na rzecz pozwanego.

W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej oraz zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanego zasługiwała na częściowe uwzględnienie.

Zgodnie z art. 138 kro w przypadku zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Z przyjętej praktyki orzeczniczej jednoznacznie wynika, że oceniając czy zachodzą przesłanki do zmiany obowiązku alimentacyjnego należy brać pod uwagę wszelkie okoliczności mogące świadczyć o zmianie stosunków, zarówno te dotyczące usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego jak i możliwości zarobkowych i majątkowych stron.

Analiza stanu faktycznego istniejącego w czasie gdy wydawany był przez Sąd Rejonowy w Olsztynie wyrok z dnia 24 lutego 2021 r. w sprawie VI RC 629/20 oraz istniejącego w chwili obecnej prowadzi do wniosku, że doszło do istotnej zmiany przesłanek wpływających na wysokość obowiązku alimentacyjnego pozwanego. Przy czym aktualna sytuacja materialna i życiowa stron, w ocenie Sądu Okręgowego, uzasadniała podwyższenie alimentów na rzecz powódki.

Sąd Okręgowy uznał, iż zwany powinien płacić wyższe alimenty na rzecz córki.

Należy podkreślić, iż powódka dysponuje obecnie realną zdolnością do samodzielnego utrzymania się, choć – jak trafnie wskazał Sąd I instancji – ze względu na charakter i intensywność studiów (...) możliwość ta jest w pewnym stopniu ograniczona. Powódka obecnie jest studentką (...) roku kierunku (...) na Uniwersytecie (...)- (...) w O..

Wskazać należy, iż (...) obecnie powódka ponosi zwiększone koszty utrzymania, wynikające zarówno z osiągnięcia (...) jak i z faktu podjęcia studiów. Obecny etap jej życia wiąże się z koniecznością samodzielnego zaspokajania szeregu usprawiedliwionych potrzeb, które w okresie małoletniości nie występowały bądź miały znacznie mniejszy zakres. Dotyczy to w szczególności kosztów związanych z kształceniem na studiach wyższych, w tym wydatków na materiały dydaktyczne, dojazdy, wyżywienie poza domem rodzinnym, jak również zwiększonych kosztów utrzymania osobistego, adekwatnych do wieku, statusu studenta oraz poziomu samodzielności życiowej powódki. Powyższe okoliczności uzasadniają przyjęcie, iż obecne potrzeby powódki kształtują się na wyższym poziomie niż w czasie, gdy pozostawała osobą małoletnią.

Nadto podnieść należy, że w chwili obecnej pozwany, poza wypłatą alimentów, w zasadzie nie uczestniczy w wydatkach niezbędnych do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb córki. Jednakże nawet przyjmując, że ustały wydatki związane z zajęciami dodatkowymi, które w okresie małoletniości powódki generowały podwyższone koszty jej utrzymania, aktualna sytuacja życiowa powódki prowadzi do istotnego zwiększenia ogólnych kosztów jej utrzymania.

Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, pozwany pozostaje w stabilnym zatrudnieniu i osiąga dochody z tego tytułu, przy czym w składanych oświadczeniach wskazuje ich wysokość jako niższą aniżeli w latach poprzednich. Okoliczność ta budzi jednak uzasadnione wątpliwości, albowiem trudno przyjąć, iż jego wynagrodzenie uległo obniżeniu w sytuacji, gdy upłynęło (...) lata od ostatniego orzekania, co miało miejsce w warunkach istotnego wzrostu inflacji oraz corocznych wzrostów minimalnego wynagrodzenia. Na podkreślenie zasługuje również fakt, iż łączna kwota przelewów przedłożonych do akt sprawy, dokonywanych dodatkowo na rzecz córki, jak również innych wydatków ponoszonych przez pozwanego, znacząco przewyższa deklarowany przez niego poziom osiąganych dochodów. Nadto sam pozwany wskazuje, iż finansuje wyjazdy córki na ferie oraz wakacje oraz aktywnie uczestniczy w organizowaniu jej czasu wolnego, jak i małoletniej siostry powódki, co pośrednio, lecz jednoznacznie, świadczy o posiadaniu przez niego dobrych możliwości zarobkowych.

Należy jednak wskazać, iż aktualna sytuacja dochodowa pozwanego kształtuje się odmiennie aniżeli została ustalona przez Sąd I instancji. Pozwany osiąga obecnie wynagrodzenie w wysokości około (...) netto miesięcznie. Jednocześnie po stronie obciążeń finansowych pozwany łoży na utrzymanie(...)małoletnich dzieci, na rzecz których zobowiązany jest do uiszczania podwyższonych alimentów w łącznej kwocie około (...) zł miesięcznie. Ponadto pozwany ponosi stałe koszty związane z utrzymaniem nieruchomości, należącej do jego wyłącznej własności, wynoszące około (...) zł miesięcznie.

Uwzględniając powyższe obciążenia finansowe, a także obowiązek alimentacyjny wobec powódki w kwocie 1.200 zł miesięcznie, po stronie pozwanego pozostaje kwota około 1.150 zł, przeznaczona na pokrycie wszystkich jego bieżących potrzeb życiowych, w tym kosztów wyżywienia, odzieży, opieki medycznej, środków higieny i czystości, jak również na zapewnienie środków niezbędnych do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb jego pozostałych małoletnich dzieci w czasie sprawowanej nad nimi opieki.

Powyższe zestawienie jednoznacznie wskazuje, iż zasądzenie alimentów na rzecz powódki w wysokości 1.200 zł miesięcznie prowadziłoby do istotnego zachwiania równowagi finansowej pozwanego, skutkując znacznym obniżeniem poziomu jego własnego utrzymania, a w konsekwencji mogłoby doprowadzić do stanu niedostatku po jego stronie.

Wobec powyższego Sąd odwoławczy doszedł do przekonania, że pozwany winien przekazywać na rzecz P. K. kwotę 1.000 zł miesięcznie. Kwota ta będzie stanowiła wystarczające wsparcie dla powódki w jej utrzymaniu, umożliwi jej także kontynuowanie nauki, podnoszenie kwalifikacji oraz wsparcie w zakresie leczenia.

Sąd odwoławczy uwzględnił, iż sytuacja majątkowa i finansowa pozwanego ma charakter względnie stabilny, choć w ostatnim okresie uległa pewnemu pogorszeniu z uwagi na wzrost obciążeń finansowych. Pozwany osiąga stałe dochody z tytułu zatrudnienia, a ponadto dysponuje majątkiem trwałym w postaci nieruchomości stanowiącej jego własność. W tych okolicznościach należało przyjąć, iż wykonywanie przez pozwanego obowiązku alimentacyjnego w wysokości po 1.000 zł miesięcznie nie będzie dla niego źródłem nadmiernych trudności finansowych, albowiem uzyskiwane przez niego środki pozwalają na regulowanie wszystkich ciążących na nim zobowiązań, w tym alimentacyjnych, przy jednoczesnym zachowaniu dotychczasowego standardu życia.

Jednocześnie jednak należy uwzględnić, iż aktualny stan zdrowia pozwanego w pewnym zakresie ogranicza możliwość pełnego wykorzystania jego potencjału zarobkowego, co znajduje odzwierciedlenie w osiąganych obecnie dochodach.

Kierując się powyższymi względami Sąd odwoławczy uznał, że apelacja strony pozwanej zasługuje w części na uwzględnienie i na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że obniżył ustaloną w nim kwotę alimentów do kwoty 1.000 zł miesięcznie, a w pozostałej części apelację pozwanego oddalił na mocy art. 385 k.p.c. a contrario.

Biorąc pod uwagę, że apelacja została uwzględniona w części, Sąd koszty postepowania apelacyjnego pomiędzy stronami wzajemnie zniósł.

sędzia (del.) Grzegorz Olejarczyk